Kaynakların sınırlılığı ve seçimlerin sonuçlarına dair bir ekonomik düşünceyle giriş Ekonomi bilimi, kaynakların kıt olduğu ve bu kaynakların farklı kullanımlara yönlendirilmesi gerektiği gerçeğini merkezine alır. Bu bağlamda, her mesleğin sunduğu kazanç ve risk dengesi birer seçim sorunu olarak değerlendirilebilir. Mesela, bir kişi “İnşaat Mühendisliği” alanına yöneldiğinde, bu seçim hem bireysel kariyer beklentilerini hem de toplumsal üretim ve refah düzeyini etkiler. Ancak bu yönde verilen kararlar, kaynak olarak zamana, eğitime, uzmanlığa harcanan çaba ve risk almakla bağlantılıdır; bu çabaların karşılığı olarak maaş elde edilir. Elbette bu maaş düzeyi sabit değildir: piyasa koşulları, sektörün durumu, coğrafi konum ve deneyim düzeyi gibi değişkenler…
8 YorumEtiket: de
Fişfiklemek Ne Demek? Kafamız Karıştı, Bir de Mizahını Yapalım! Hadi gelin, biraz eğlenelim! Argo dünyasında belki de en merak edilen, en kafa karıştıran terimlerden biriyle karşı karşıyayız: “Fişfiklemek”! Evet, bu kelimeyi duydunuz ya da en azından kafanızda bir yerlere kazındı. Ama ne demek? Nereden çıkmış? Ve kimler “fişfikler”? Gelin, bu sır perdesini birlikte aralayalım ve biraz mizah katalım. Fişfiklemek: Argo Sözlüğünde Yeni Bir Moda mı? “Fişfiklemek” derken aslında ne kastediyoruz? Evet, belki de herkesin aklına gelen ilk şey; gizlice bir şeyleri ifşa etmek, ya da biraz daha açık söylemek gerekirse; “sırları dökmek”. Ama o kadar da basit değil! Çünkü bu…
4 YorumKadir: Kız İsmi Mi, Erkek İsmi Mi? Ekonomik Bir Perspektif Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomistler, genellikle kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada seçimler yapmamız gerektiğini söylerler. Bu, her alanda geçerlidir: bireysel seçimlerimizden, toplumların yaptığı tercihlere kadar. Bu yazıda, popüler bir isim olan “Kadir” üzerinden bir örnekle, sosyal ve ekonomik bakış açılarını bir arada ele alacağız. “Kadir kız ismi mi?” sorusu aslında daha derin bir ekonomik soruya işaret ediyor: İsimler, toplumdaki normlar ve kültürel değerlerle nasıl şekillenir? Peki, bir isim seçiminde bireyler nasıl kararlar alır ve bu seçimlerin toplumsal refah üzerindeki etkileri nelerdir? Piyasa Dinamikleri: İsimler ve Sosyal Kabul Bir ismin,…
8 YorumEkonominin Görünmeyen Dengesi: Subjektif ve Objektif Arasındaki İnce Çizgi Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada, her ekonomik karar bir tercihi, her tercih ise bir sonucu doğurur. Bir ekonomist olarak sık sık düşünürüm: “İnsan neden böyle karar verir?” Bu sorunun cevabı yalnızca rakamlarda ya da tabloda gizli değildir; aynı zamanda insanın değerlerinde, algılarında ve beklentilerinde saklıdır. Ekonomi yalnızca sayılardan ibaret değildir; bir davranış bilimidir. Bu noktada, subjektif (öznel) ve objektif (nesnel) bakış açıları ekonominin hem mikro hem makro düzeyde nasıl işlediğini anlamak için temel kavramlardır. Subjektif ve Objektif Ne Demek? Ekonomide “subjektif” kavramı, bireylerin kişisel yargılarına, inançlarına ve tercihlerine dayalı değerlendirmeleri ifade…
2 YorumKararlılık Tanımı Nedir? Tarihsel Kökenlerden Güncel Tartışmalara Kapsamlı Bir Bakış Kararlılık, bir hedefe yönelik iradeyi istikrarlı biçimde sürdürme, engeller ve değişken koşullar karşısında yönünü koruma yetisidir. Kısa vadeli cazibelere rağmen uzun vadeli amaçlarla tutarlı davranma eğilimi olarak da tanımlanabilir. Bu tanım, yalnızca psikolojik bir özelliğe değil; aynı zamanda etik, pedagojik ve örgütsel bir niteliğe işaret eder: kişi, değerleriyle uyumlu hedefler belirler, eylem planını kurar ve geri bildirimlere göre esneyerek ama kopmadan sürdürür. Tarihsel Arka Plan: İradeden Erdeme Antik Düşüncede Kararlılık Antik Yunan’da erdem etiğinin merkezinde, kişinin akla uygun yaşaması vardı. Aristoteles, eylemin bilinçli bir seçimle (prohairesis) biçimlendiğini savunurken, erdemli tutumun…
2 Yorum“Güle Oynaya Camiye Gel Devamsızlık Kaç Gün?” – Öğrenmenin Neşesi Üzerine Pedagojik Bir Değerlendirme Bir eğitimci olarak her sabah sınıfa adım atarken şuna inanırım: öğrenme, yalnızca bilgi aktarmak değildir; bir ruh hâlidir, bir etkileşimdir, bir yolculuktur. Öğrenci gülerken, öğrenme derinleşir; oyun oynarken anlam kalıcılaşır; neşeyle yapılan her eylem, davranışa dönüşür. “Güle oynaya camiye gel” ifadesi tam da bu noktada, öğretimin içsel motivasyonla birleştiği bir metafor gibi yankılanır. 1. “Güle Oynaya Camiye Gel” Söyleminin Pedagojik Arka Planı Bu ifade, çocuklara dini eğitimde pozitif duygularla yaklaşmanın bir örneğidir. Öğrenmenin yalnızca disiplinle değil, aynı zamanda duygusal bağ kurma yoluyla güçlendiğini gösterir. Eğitim psikolojisine…
2 Yorumİşverenin Yediği Yemek Gider Yazılır mı? Geleceğin Vergi Dünyasında Sınırlar Nerede Çizilecek? İş hayatı değişiyor. Ofis kültüründen hibrit modellere, klasik muhasebeden yapay zekâ destekli raporlamaya kadar pek çok şey dönüşüyor. Bu dönüşümün ortasında, çok basit gibi görünen ama aslında geleceğin vergi dünyasında büyük önem taşıyan bir soru giderek daha fazla gündeme geliyor: İşverenin yediği yemek gider yazılır mı? Bu sorunun cevabı, sadece bugünün mali tablolarını değil, gelecekteki iş yapma biçimlerini de şekillendirecek. Gelin birlikte hem bugüne hem de geleceğe doğru vizyoner bir yolculuğa çıkalım. Kısa cevap: Bugünkü mevzuata göre, işverenin kişisel tüketimi için yaptığı yemek harcamaları gider yazılamaz. Ancak iş…
2 YorumHümermek Ne Demek? – Kültürlerin Sesi, Toplulukların Yankısı Bir antropolog için her kelime, bir kapıdır. O kapıdan içeri girildiğinde, dilin yalnızca bir iletişim aracı değil; bir dünya kurma biçimi olduğu görülür. “Hümermek” de bu kapılardan biridir — anlamı sadece sözlükte değil, insanın iç sesinde, toplulukların ortak hafızasında yankılanır. Peki hümermek ne demek? Bu yazı, kelimelerin ötesine geçip, kültürel ritüellerin ve sembolik ifadelerin içine doğru yapılan bir antropolojik yürüyüştür. Hümermek: Sesin Kültürel Hafızası “Hümermek” kelimesi, bazı Anadolu ağızlarında mırıldanmak, kendi kendine söylenmek ya da hafif bir hüzünle içten gelen bir ses çıkarmak anlamlarında kullanılır. Bu yönüyle sadece bir ses eylemi değil;…
2 YorumKelimenin Evreni: Edebiyatın Göğünde Bir Astronomun Hayali Parlayan bir yıldızın sessiz yanışı gibi, kelimeler de insanın iç dünyasında yanar, genişler, evrenini kurar. Bir edebiyatçı için her harf, sonsuzluğu anlamaya çalışan bir gökbilimcinin merceği gibidir. Her cümlede bir galaksi döner; her benzetmede bir yıldız doğar. İşte bu yüzden, gök bilimci olmak yalnızca teleskopla gökyüzünü izlemek değil, aynı zamanda insanın içindeki evreni okumaktır. Peki, bu derin yolculuğun bilgi taşlarını hangi dersler döşer? Bilimin Şiiri: Matematik ve Fizik Gökbilimin kalbinde matematik vardır. Sayılar, birer şiir dizesi gibidir; düzenli, ritmik, anlam yüklü. Galileo’nun “Evren matematik dilinde yazılmıştır” sözü, belki de bu yüzden bir edebi…
2 YorumHindenburg Neden Yandı? Tarihten Bir Felaketi Toplumsal Gözlükle Okumak Bazen tarih, sadece teknik raporlarla değil, toplumsal hafızayla da yazılır. 6 Mayıs 1937’de New Jersey semalarında alev topuna dönen Hindenburg zeplini, insanlık için yalnızca bir mühendislik hatası değil; aynı zamanda sosyal adalet, toplumsal cinsiyet ve çeşitlilik ekseninde de okunması gereken bir hikâyedir. O felakette ölenler, sadece birer rakam değil; eşitliğin, güvenliğin ve farklı bakış açılarının önemini hatırlatan insanlardı. Hindenburg Faciasının Teknik Yüzü Önce analitik çerçeveyi çizelim. Hindenburg, hidrojen gazı ile doldurulmuştu; hidrojenin yanıcı özelliği biliniyordu. Elektrik boşalması ya da statik kıvılcım, patlamayı tetikledi. Bu, mühendislik ders kitaplarında “kaçınılmaz riskin yönetilememesi” başlığı…
2 Yorum