Kategori: Makaleler

Özel Okullara Ödeme Nasıl Yapılır? Günümüz Eğitim Düzeninde Finansal Seçenekler Bir sabah kahvemi içerken, aklıma eski bir arkadaşımın hikâyesi geldi. Oğlunu özel bir okula göndermeyi düşündüğünde, eğitim maliyetlerinin büyüklüğünden nasıl tedirgin olduğunu anlatmıştı. “Çocuklarımın geleceği için en iyisini istiyorum ama nasıl karşılayacağım?” demişti. Bu soruyu çoğumuz, özel okulların artan maliyetleriyle karşılaştığımızda kendimize sorarız. Peki, özel okullara ödeme nasıl yapılır? Aylık taksitler, yıllık peşinatlar, burs imkanları… Bunların her biri eğitimdeki mali yapıyı şekillendiren unsurlar. Özel okullara ödeme şekillerinin ne kadar çeşitlendiği ve hangi yollarla ödeme yapılabileceği, günümüzde eğitim bütçesini dengelemeye çalışan aileler için kritik bir sorudur. Ancak bu soruya nasıl cevap…

Su Arıtma Cihazları Ne Kadar Su Harcıyor? Bir Ekonomik Analiz Su, hayatın temel taşlarından biridir ve kıt kaynaklar arasında yer alır. Bu sebeple, suyun verimli kullanımı ve arıtılması, ekonomik ve çevresel açılardan oldukça önemlidir. Su arıtma cihazları, evlerde ve endüstriyel tesislerde suyun kalitesini artırırken, bazı durumlarda bu cihazların kendileri de su harcamasıyla gündeme gelmektedir. Mikroekonomik, makroekonomik ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden bakıldığında, su arıtma cihazlarının su tüketimi, yalnızca bireyler ve aileler için değil, aynı zamanda daha geniş toplumsal ve ekonomik düzeyde de önemli etkiler yaratmaktadır. Bu yazıda, su arıtma cihazlarının ne kadar su harcadığını, fırsat maliyeti kavramını, piyasa dinamiklerini ve toplumsal…

SB Metal Mi? Ekonomi Perspektifinden Bir İnceleme Bir ekonomist ya da ekonomiyle ilgilenen herhangi biri için, kaynakların kıtlığı ve bu kaynakların en verimli şekilde nasıl tahsis edileceği, hayatın temel sorularından biridir. Hayatımızı şekillendiren, kararlarımızı etkileyen her şey, bu ilke etrafında döner. “SB metal mi?” sorusu, yüzeyde basit bir ticaret sorusu gibi görünebilir, ancak aslında çok daha derin bir ekonomik analizi barındırıyor. Bu soruya vereceğimiz yanıt, yalnızca bir malın değerini ölçmekle ilgili değil, aynı zamanda piyasa dinamikleri, bireysel kararlar ve kamu politikaları üzerine daha geniş bir değerlendirme yapmamıza olanak tanır. Söz konusu olan bir metal, yani ‘SB’ (Antimon), zaman zaman göz…

Rüyada Kara Lahana Almak: Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Rüyalar, insanların bilinçaltındaki düşüncelerini, korkuları, arzuları ve toplumsal bağlamdaki varoluşsal sorularını yansıtır. Toplumların düzeni, iktidar yapıları ve kolektif değerler, bireylerin psikolojik yapılarıyla bir etkileşim içerisinde şekillenir. Tıpkı rüyalarda olduğu gibi, toplumsal yapılar da çeşitli katmanlardan oluşur ve bu yapılar insanın içsel dünyasında izler bırakır. Peki, rüyada kara lahana almak ne anlama gelir? Bu soruya baktığımızda, ilk bakışta sıradan bir sembol gibi görünen kara lahana, siyaset bilimi bağlamında çok daha derin bir anlam taşıyabilir. Bu yazıda, kara lahananın sembolik anlamını, iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi çerçevesinde analiz ederek güncel siyasal olaylar,…

Kendi Gözlemlerimle Başlayan Bir Mercek: Reflüsü Olan Bebeğe Emzik Verilir mi? Bir bebeğin huzursuzluğunu izlemek, insanın duygusal zekâ sistemini doğrudan zorlayan bir deneyimdir. Bir ebeveyn olarak ya da gözlemci olarak bebeğin ağlaması, beslenme isteksizliği, ya da sürekli kendini rahatsız hissetmesi gibi durumlarda “acaba ne yardımcı olur?” diye düşünmemiz doğal. Özellikle reflüsü olan bir bebek söz konusuysa, bilişsel süreçlerimiz risk, fayda ve belirsizlik arasında bir denge kurmaya çalışır. Bu yazıda reflüsü olan bebeğe emzik verilmesinin anlamını; bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutlarıyla bir psikolojik mercek altına alacağız. Gastroözofageal Reflü ve Bebekler: Kısa Bir Tanım Reflü, yani mide içeriğinin yemek borusuna geri…

Ibucold C ile Aferin Beraber Kullanılır mı? Güç, İdeoloji ve Siyasetteki Çatışmalar Günümüz dünyasında, toplumsal düzenin ve politik ilişkilerin karmaşıklığı, bazen bir ilaç bile olsa, sistemlerin içsel dinamikleri ile paralellik gösterebilir. İlaçlar ve tedavi yöntemleriyle ilgili her soruda, bir kararın başka bir sonuç doğurması gibi, toplumsal ve siyasal uygulamalarda da benzer bir ilişki vardır: Hangi çözüm, hangi güç dinamiklerine dayalı olarak işlevsel olur ve hangi ideolojilerle uyumludur? Bugün, gündelik bir soru gibi görünen “Ibucold C ile Aferin beraber kullanılır mı?” sorusu, aslında çok daha derin bir analize yol açabilir. Çünkü her ilaç bir tedavi edici olmanın ötesinde, toplumsal yapılara, iktidar…

Akıl Sağlığı Yerinde Olmayan Biri Vekalet Verebilir Mi? Ekonomik Bir Perspektif Kaynakların kıt olduğu bir dünyada, her seçim bir fırsat maliyetine yol açar. İnsanın karar verme süreci de çoğu zaman bu kıtlık ve sınırlılıklar arasında şekillenir. Bir birey, kaynakları nasıl kullanacağına karar verirken, her seçiminin gelecekteki sonuçlarını da göz önünde bulundurur. Ekonominin temeli de tam olarak budur: Seçimler, kıt kaynakların en verimli şekilde kullanılması için yapılır. Ancak bazı durumlarda, bu seçimlerin doğru yapılıp yapılmadığı önemli bir soru haline gelir. Özellikle, akıl sağlığı yerinde olmayan birinin önemli bir karar alması gerektiğinde, bu kararın ekonomik açıdan ne gibi sonuçlar doğuracağına dair sorular…

5 Yaşındaki Bir Çocuk Hamile Kalabilir Mi? Felsefi Bir İnceleme Bazen, bir soru, cevaplardan çok daha fazlasını sorgulatır. “5 yaşındaki bir çocuk hamile kalabilir mi?” sorusu, fiziksel gerçeklerin ötesine geçer ve bizi etik, epistemolojik ve ontolojik derinliklere çeker. Bu basit gibi görünen soru, insanlık durumuna, toplumların ahlaki sınırlarına, bilgi anlayışımıza ve varlık hakkındaki en temel görüşlerimize dair derin sorgulamalara yol açar. Felsefi Sorgulamanın Başlangıcı: İnsanlık ve Biyolojik Gerçeklik Bir çocuğun hamile kalma durumu, biyolojik açıdan ele alındığında, çocukların henüz fizyolojik olarak hamile kalacak kadar gelişmemiş olmaları nedeniyle oldukça düşük ihtimallidir. Ancak, bu olasılık göz ardı edilmemeli; çocukluk, cinsellik ve ailevi…

Endotermik Tepkimelerde Kim Daha Kararlı? Kimyaya dair çoğu şeyin aslında ne kadar karışık olduğu konusunda hepimiz bir fikir sahibiyizdir. Ama bu karışımdan çıkıp daha net bir bakış açısına sahip olmanın bir yolu yok mu? Endotermik tepkimeler de o karışıklıkların başında geliyor. Gerçekten kim daha kararlı? Sıcaklık arttıkça daha fazla enerji emen bir sistemin kararlı olup olmadığı hakkında ne düşünüyoruz? Bunu sorgulamak gerek. Endotermik Tepkimeler: Kararlılığın Tanımı ve Biraz Mizah Şimdi basit bir şey söyleyelim: Endotermik tepkimeler, ortamdan enerji (genellikle ısı) emen reaksiyonlardır. Buradaki temel mesele şu: Enerji, bir şekilde, tepkimeye “girmiyor” yani o “enerji” sistemi daha çok yükseltiyor ama kendisini…

İstanbul Maltepe Ne Zaman İlçe Oldu? — Bir Ekonomik ve İnsan Hikâyesi Bir sabah uyanıyorsunuz, çayınızın buharı pencereden dışarıya doğru süzülürken İstanbul’un Anadolu yakasındaki Maltepe semtinin sokaklarından gelen martı sesleri kulaklarınızı okşuyor. Bir zamanlar küçük bir sahil köyüydü burası; insanlarının seçimleri, kaynaklara erişimleri ve kamusal kararlar bu kıyı yerleşimini zamanlabugünkü metropolün parçası hâline getirdi. İçinizden, “İstanbul Maltepe ne zaman ilçe oldu?” sorusu gelir ve bunun yalnızca tarihsel bir başlangıç tarihi olmadığını, aynı zamanda ekonomik bir dönüşüm hikâyesi olduğunu fark edersiniz. Bu hikâye, mikroekonomiden makroekonomiye, davranışsal ekonomiden toplumsal refaha uzanan çok katmanlı bir olgudur. Maltepe, uzun süre Kartal’a bağlı bir yerleşim birimi olarak varlığını sürdürdü. 3 Haziran 1992 tarihli…